|
Azgelişmiş Ülke: Eğitim düzeyi düşük kalmış, üretimi
daha çok ilkel tarıma dayanan, doğal kaynaklarını gereğince
değerlendiremeyen ülke.
Çevre Kent: İstihdam, iş, eğlence, eğitim, konut,
çevre her bakımdan kendi kendine yeten, şehirleşme hızının
yüksek olduğu ve büyük şehirlere aşırı yüklenmeden kaynaklanan
sıkıntıların azaltılması amacıyla oluşturulan kentlerdir.
Demografi: Nüfus bilimi.
Endüstriyel Yan Sanayi: Firmaların; kendi tesislerinde
üretmedikleri ve/veya ekonomik/teknolojik nedenlerle üretmek
istemedikleri belirli parçaları ve/veya hizmetleri daha
küçük kuruluşlara yaptırma alışkanlığı kazanmaları, dolayısıyla;
ana Sanayicilerin, atıl yatırımlara gitmeden, ek yapı,
tesis ve teçhizata ihtiyaç duymadan, üretim birim maliyetlerini
yükseltmeden, kadroyu genişletip yönetimi zorlaştırmadan,
ihtiyaçlarını küçük ve orta ölçekli yan sanayicilerden
temin etmeleri olarak tanımlanabilir.
Entegrasyon: Bütünleşme, birleşme.
Hassas Tarım: Tarımsal verimliliği ve etkinliği
artırmak için toprağın ve ürünün idare edilmesi, kaynakların
daha ekonomik kullanımı ile çevreye yapılan etkinin en
aza indirilmesini sağlayan bir tekniktir. Hassas tarım
ile arazi büyüklüğü, büyük bir arazi ölçeğinden, birkaç
metre kareye indirgenir ve bu arazilere ait alt bölümler
değişkenlere göre işletilir.
İmar: Bayındır duruma getirme, geliştirme. Gelişip
güzelleşmesi, hayat şartlarının uygun duruma getirilmesi
için üzerinde çalışılmış olan, mamur (yer için).
İskan: Yurtlandırma, yerleştirme. İskan etmek:
Ev, yurt kazandırmak, boş bir yere insan yerleştirmek.
İstihdam Etmek: Bir işte, bir görevde kullanmak.
Katılımcı Kırsal Değerlendirme: Yerel toplumlara,
kendi hayat ve koşullarının bilgisini paylaşma, üretme,
analiz etme, planlama ve eyleme geçirme gücünü kazandıran,
gelişen yaklaşımlar ve yöntemler ailesini tanımlamaktadır.
Kırsal Alan: Ekonomik yönden doğal kaynaklarla
sınırlı, teknolojik gelişmelerin diğer yörelere kıyasla
gecikmeli olarak benimsendiği, hayatın daha çok geleneklere
göre şekillendiği, kendine özgü kültürel yapısı bulunan
ve ülkenin diğer yörelerine kıyasla halkın yaşam standartlarının
düşük olduğu yerler olarak kabul edilmektedir.
Kırsal Kalkınma: Kent-kır arasındaki sosyokültürel
ve ekonomik farklılıkların optimum bir dengeye kavuşturulmasını,
kırsal nüfusu yerinde kalkındırmayı amaçlayan politik
bir tercihtir.
Kırsal Turizm (Çiftlik Turizmi, Köy Turizmi, Tarımsal
Turizm, Alternatif Turizm): İnsanların devamlı ikamet
ettikleri yerler dışındaki kırsal yörelere ziyaretleri,
buralarda yöre halkının ürettikleri mal ve hizmetleri,
yörenin doğal dokusuna uygun mekanlarda talep ederek,
geçici konaklamalarından doğan olaylar ve ilişkilerin
bütünüdür.
Koruluk:Bakımlı ve muhafazalı, bitki örtüsü açısından
ormana benzeyen ama orman sayılmayacak kadar küçük olan
alandır.
Köy: Yönetim durumu, toplumsal ve ekonomik özellikleri
veya nüfus yoğunluğu yönünden şehirden ayırt edilen, genellikle
tarımsal alanda çalışmak gibi işlevlerle belirlenen, konutları
ve öteki yapıları bu hayatı yansıtan yerleşme birimi.
Köy-altı Yerleşim Yeri: Köyden küçük olan mezra,
küçük köy, yaylak, kışlak, dam (toprak damlı ev, küçük
ev, köy evi), oba (göçebelerin konak yeri), çiftlik, yurt,
kom (bir kimseye ait küçük yerleşim yeri, yayla evi),
çadır vb. yerleşim birimleridir.
Köy-Kent: Kırsal kesim nüfusunun toplumsal, kültürel,
ekonomik ve kamusal gereksinimlerini karşılayacak biçimde
donatılmış kırsal yerleşim birimi olarak tanımlanmaktadır.
Kırsal yerleşim yapısına daha etken ve daha rasyonel biçim
vermek, dağınıklılığı toplulaştırmaya dönüştürmek, köye
götürülecek hizmetlerde etkinlik ve artırım sağlamak,
sanayileşmeyi kırsal alanlara yayarak işsiz ve gizli işşsiz
nüfusunun bir kesimini Köy-Kent’lerde iş olanaklarına
kavuşturmak, büyük kentlerdeki sağlıksız kentleşmenin
sakıncalarını gidermek, tarımsal düzeni değiştirmektir.
Mücavir Alan: İmar mevzuatı bakımından belediyelerin
kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş olan alanlardır.
Organize Sanayi Bölgesi: Sanayinin etkinliği ve
kentte düzenli yerleşmeyi sağlamak amacıyla, sanayi kuruluşlarının
ulaşım, kentsel toprak, enerji, yakıt, su, hammadde gibi
altyapı ve gereksinmeleriyle ilgili kolaylıkları bir arada
bulunduran, özel olarak planlanan ve planlarda yer verilen
bölge türü.
Rehabilitasyon: Bir kimsenin, iş yapmaya engel
olan durumunu bir kurumun bir yerin vb. veya yetersizliğini
gidermek amacıyla uygulanan tedavi, iyileştirme.
Sit Alanı: Artistik, tarihsel, etnoğrafik (kavimleri
karşılaştırarak inceleyen, kültür oluşumlarını araştıran
bilim), edebi, ya da efsanevi homojenlik ve ilginçlikleri
nedenleriyle korunmaları ve değerlendirilmeleri gereken,
doğanın ya da insan ile doğanın birlikte oluşturdukları
topoğrafik (bir kara parçasının doğal engebe ve özelliklerini
kağıt üzerinde çizgilerle gösterme işi) bölgelerdir.
Sosyal Hizmetler: Kişi, grup ve toplulukların
bünye ve çevrelerinin koşullarından doğan veya kendi kontrolleri
dışında olan yoksunluk ve eşitsizlikleri gidermek; toplumun
değişen koşullarından ortaya çıkan sorunları öğrenmek
ve insan kaynaklarını geliştirmek; kişi, aile ve toplum
refahını sağlamak amacı ile düzenlenen hizmet ve programları
kapsayan alandır.
Sosyal Refah: Kişilerin ve grupların verim kabiliyetlerini
tam olarak geliştirebilmeleri ve aileleri ile toplumlarının
ihtiyaçlarını karşılayarak refaha ulaştırabilmeleri için
doyurucu bir hayat ve sağlık standartlarına ulaşmaları,
aynı zamanda kişisel ve sosyal ilişkilerini dengeli olarak
devam ettirmelerini sağlamak amacı ile sosyal hizmetlerin
ve sosyal kurumların organize edilmiş bir sistemidir.
Standardizasyon: Milletler arası Standardizasyon
Teşkilatı (ISO) tarafından şu şekilde tarif edilmektedir:
Belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik fayda sağlamak
üzere bütün ilgili tarafların yardım ve işbirliği ile
belirli kurallar koyma ve bu kuralları uygulama işlemidir.
Sürdürülebilir Kalkınma: Sürdürülebilir kalkınma,
insan ile doğa arasında denge kurarak doğal kaynakları
tüketmeden, gelecek nesillerin ihtiyaçlarının karşılanmasına
imkan verecek şekilde bugünün ve geleceğin yaşamını ve
kalkınmasını programlama anlamını taşımaktadır. Sürdürülebilir
kalkınma sosyal, ekolojik, ekonomik, mekansal ve kültürel
boyutları olan bir kavramdır.
Tarım Master Planı: Tarımsal kaynakların belirlenmesi
(toprak, su, ekoloji, işgücü ve teknik bilgi düzeyi),
kısıtların ortaya konulması (üretim tekniği, örgütlenme,
yatırım gereksinimi, işgücü ve pazarlama problemleri vb.),
tarımsal kaynak ve potansiyelin değerlendirilerek tarımda
verimliliğin ve çiftçi gelirlerinin artırılması, ürün
arzında sürekliliğin sağlanması; tarımın çevre, sanayi,
turizm gibi diğer sektörlerle ilişkilerinin belirlenmesi,
doğal kaynakların ve çevrenin korunmasını ifade etmektedir.
Tarıma Dayalı Sanayi (Tarımsal Sanayi, Agro Endüstiri):
Tarım ürünlerini hammadde olarak kullanıp değişik işlemlerden
geçirerek nitelik ve niceliklerini iyileştiren sanayi
dalıdır. Tarım ile sanayi sektörünün karşılıklı etkileşiminin
gerçekleştiği ve bütünleşmesinin gerekli olduğu bir sanayi
dalı. Hammadesinin büyük bir kısmını tarım sektöründen
alan ve tarımsal hammaddelere değişik hazırlama, işleme,
muhafaza, ambalajlama ve diğer pazarlama hizmetleri uygulayarak
ürünlerin nitelik ve niceliklerini değiştiren imalat sanayinin
bir alt dalı.
Tarımsal İşletme: Yasal durumu ne olursa olsun,
sahip olduğu, ortakçılık, yarıcılık ya da kiralama şeklinde
işlediği arazinin büyüklüğüne bakılmaksızın kendi adına
bitkisel üretim yapan ya da küçükbaş veya büyükbaş hayvan
besleyen yahut hem bitkisel üretim hem hayvancılık yapan
tek yönetim altındaki ekonomik birimdir. Tek yönetim:
Bir birey ya da hane halkları; bir kooperatif, şirket
ya da devlet kurumu gibi tüzel kişi olabilir.
Ticaret Borsası: Buğday, mısır, pamuk, canlı hayvan
vb. emtianın alınıp satıldığı, fiyatlarının tespit ve
ilan edildiği tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır.
Uydu Kent: Büyük kentten uzakta bulunan ve “Kendine
Yeterlik” özelliği olmayan yerleşmelerdir. Toplu konut
alanlarının yoğun olduğu, gece yatısı işi gören, merkezlere
ulaşım sıkıntısı olan ve belki biraz konut açığını kapatan
yerleşim yerleridir.
|