Ekmek Neden Zamlandı ?

Süleyman ÇAKIR

Yazarın şu ana kadar yazılmış 102 makalesi bulunuyor.
  • 18 Aralık 2021
  • Ekmek Neden Zamlandı ? için yorumlar kapalı
  • 907 kez görüntülendi.

                                                            Ekmek Neden Zamlandı?

Ne zamlanmadı ki diyeceksiniz.

Evet her şey zamlandı ama hiçbir zam ekmek zammı kadar konuşulmadı. Yıllardır bu böyledir. İster maddi, ister manevi, ister siyasi ne derseniz deyin ekmek hep tartışma konusu oldu.

Ekmek maliyetini etkileyen en büyük unsur undur. Un fiyatları neden arttığını anlatmadan önce, biraz bilgi vereyim.

  • Türkiye’de yıllık buğday üretimi 20 milyon ton civarındadır. %80 i gıda sektöründe kullanılıyor.
  • Günlük kişi başına düşen buğday 500 gramdır. Bu da 400 gram un yapar.

Eğer günlük 400 gram un (3 ekmek) tüketmiyorsanız çevrinizde de tüketen yok ise ortada bir terslik var demektir. Bu bilgi burada kalsın, gelelim buğdaya.

Buğdayda neler oluyor?

Ülkemizde buğday hasatı Haziran’da başlar Temmuz’da biter. Bu aylarda değirmenler, un fabrikaları yıllık buğday ihtiyaçlarını üreticiden alıp depolar. Buğdayın bir kısmına da tüccarlar ve TMO alır.

Buğday TMO alım fiyatı 2020 yılında 1,65 TL/kg iken 2021 yılında %36,4 artırılarak 2,25 TL/kg’a yükseltilmiştir. Un fabrikaları buğdayı 2,25 tl/kg’dan almışlardır. (Hatta bazıları değirmenler çiftçiye ön ödeme yaparak daha uygun fiyata da alıyorlar.)

Bu şartlarda ekmeklik unun çuvalı 135-150 lira satılması gerekirken, uncular dolardaki artışı bahane ederek diğer zamları beklemeden fiyatları artırmaya başladılar. Nerdeyse bu artış her hafta devam ederek çuval fiyatı 350-400 liraya kadar yükseldi.

Pandemi başlangıcında buğday ve ürünlerine olan aşırı talep neticesinde buğday fiyatları dünya piyasalarında yükselmişti. Salgının etkilerinin görülmeye başlandığı 2019 yılında 219 $/ton olan buğday fiyatı 2021 beş aylık ortalamalara göre %30 yükselerek 284 $/ton’a yükselmiştir. Buğday fiyatların en çok yükseldiği zaman kur 8, 50 tl idi, yani un fiyatlarına zam gelmeye başladığında 1 ton buğdayın dünyadaki fiyatı 2400 tl/ ton.  Ve bu günkü kura göre 4500 tl/ ton dur.

Bütün bu bilgiler doğrultusunda un fiyatlarındaki artış normal mi?

Hayır değil.

Çünkü şu an ülkemizde yeterince buğday var ve buğdayın ton maliyeti 2250 liradır. Harmana kadar eski fiyatlarla un satılabilir, satılmalıydı.

Bana göre, bu işin vebali un fabrikaları ve un buğday stoğu yapan tüccarlardır.

  • İlgili bakanlıkların acilen var olan buğday stoklarını tespit etmelilerdir.
  • Son 3 ayda satılan unların, geriye dönük maliyetlerine bakılmalı ve aşırı zam yapan firmalara yaptırım uygulanmalıdır.
  • Un fiyatlarına ekmekte olduğu gibi standart getirilmelidir.
  • Kamuoyuna ekmek fiyatları artışının gerçek sebepleri doğru anlatılmalıdır.

Fırıncılar federasyonu, dernek ve odalar bu süreci doğru yönetmediklerini anlatacağım yazımda görüşmek üzere…

18.12.2021-İstanbul

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
TÜM YAZARLARIMIZ
Güncel Konular