BÖCEK VE DOMUZ KAYNAKLI YENİ GIDALARA TÜRKİYE’DEN NET KARAR

Tarım Bakanlığı “Yeni Gıda” dönemini resmen başlattı

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği”, 20 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile birlikte Türkiye’de piyasaya sunulacak birçok yeni nesil gıda ürünü artık özel izin ve bilimsel değerlendirme sürecinden geçecek.

Son yıllarda özellikle Avrupa’da yaygınlaşan böcek proteini içeren ürünler, laboratuvar ortamında geliştirilen bazı içerikler, nanoteknoloji kullanılan gıdalar ve farklı üretim teknikleriyle elde edilen yeni ürünler artık Bakanlık denetimine tabi olacak.

“YENİ GIDA” TANIMI GENİŞLETİLDİ

Yeni yönetmeliğe göre 31 Aralık 2025 tarihinden önce Türkiye’de yaygın tüketim geçmişi bulunmayan birçok ürün artık “yeni gıda” kapsamında değerlendirilecek.

Bu kapsamda;

Hücre kültürü ile üretilen ürünler
Alg, mantar ve mikroorganizma kaynaklı gıdalar
Nanoteknoloji kullanılan ürünler
Yeni moleküler yapıya sahip bileşenler
Yeni üretim teknikleriyle geliştirilen içerikler
Daha önce yalnızca takviye edici gıdalarda kullanılan bazı bileşenler

özel güvenlik değerlendirmesine tabi tutulacak.

Bakanlık, piyasaya arz edilmeden önce bu ürünlerin insan sağlığı açısından bilimsel olarak inceleneceğini açıkladı.

BÖCEK VE DOMUZ KAYNAKLI ÜRÜNLER LİSTEYE ALINMAYACAK

Yönetmeliğin en çok dikkat çeken bölümü ise domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalarla ilgili hüküm oldu.

Düzenlemeye göre domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalar için yapılan başvurular kabul edilmeyecek ve bu ürünler “Yeni Gıdalar Listesi”ne dahil edilmeyecek.

Bu karar özellikle Avrupa’da son dönemde yaygınlaşan böcek proteini içeren unlar, barlar ve alternatif protein ürünleriyle ilgili tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

MARKETLERDE HER ÜRÜN SATILAMAYACAK

MARKETLERDE HER ÜRÜN SATIŞA SUNULAMAYACAK

Yeni yönetmelikle birlikte yalnızca Bakanlık tarafından izin verilen ve resmi “Yeni Gıdalar Listesi”ne eklenen ürünler piyasaya sunulabilecek.

Ayrıca;

Etiketleme zorunlulukları
Kullanım limitleri
Özel tüketici uyarıları
Risk gruplarına yönelik kısıtlamalar

da getirilebilecek.

Uzmanlar özellikle internet üzerinden satılan bazı ithal ürünlerin bu düzenlemeden ciddi şekilde etkilenebileceğini değerlendiriyor.

ŞİRKETLER İÇİN ZORLU SÜREÇ BAŞLIYOR

Yeni bir ürünü piyasaya sürmek isteyen firmalar artık kapsamlı bilimsel dosya hazırlamak zorunda kalacak.

Başvurularda;

Üretim yöntemi
İçerik detayları
Güvenlik verileri
Kullanım koşulları
Etiketleme bilgileri

Bakanlığa sunulacak.

Başvurular önce Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından incelenecek, ardından bilimsel komisyona gönderilecek. Bazı değerlendirme süreçlerinin 9 aya kadar uzayabileceği belirtiliyor.

YURT DIŞINDAN GELEN GELENEKSEL ÜRÜNLER DE İNCELEMEDE

Yönetmelikte dikkat çeken bir diğer başlık ise “diğer ülkelerden gelen geleneksel gıdalar” oldu.

Türkiye pazarına girmek isteyen bazı yabancı ürünler için artık güvenlik değerlendirmesi yapılacak. Başvuru sahiplerinin ürünün en az 25 yıllık güvenli tüketim geçmişini belgeyle kanıtlaması gerekecek.

GIDA SEKTÖRÜNDE YENİ DÖNEM

Yeni düzenleme ile birlikte Türkiye’de özellikle alternatif proteinler, yeni nesil takviyeler ve inovatif gıda teknolojileri konusunda daha sıkı bir kontrol sistemi başlamış oldu.

Sektör temsilcileri önümüzdeki dönemde özellikle etiketleme, ithalat ve online satış tarafında yeni tartışmaların gündeme geleceğini değerlendiriyor.

Kaynaklar:
Resmî Gazete – Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği