"EKMEK SADECE UN DEĞİLDİR"

Son günlerde sıkça dile getirilen "Buğday fiyatı sabit, maaşlar sabit, o zaman ekmek neden zamlandı?" sorusunun eksik bir bakış açısına dayandığını belirten Çakır, ekmek üretiminin çok boyutlu bir maliyet yapısına sahip olduğunu vurguladı.

Çakır şöyle konuştu:

"Ekmek dediğimiz şey sadece un, su ve tuzdan ibaret değil. Bir de görünmeyen tarafı var: Elektrik, doğalgaz, kira, nakliye, maya, katkı, ambalaj ve işletme giderleri. Bugün fırıncı, aslında ekmeği değil maliyeti pişiriyor. Buğday fiyatı sabit olabilir ama değirmenin elektriği, fırının doğalgazı, un torbasının maliyeti sabit değil."

"BU ZAM DEĞİL, GECİKMİŞ BİR DÜZELTME"

Son fiyat artışlarının bir zamdan çok, aylarca ertelenmiş bir maliyet yansıması olduğunu ifade eden Çakır, "8 ay boyunca fiyat değişmemiş. Bu ne demek? Maliyet artmış ama fiyat sabit tutulmuş. Yani bugün gördüğümüz artış, aslında bir 'zam' değil, gecikmiş bir düzeltme. Fırıncı aylarca maliyeti içinde eritmiş, şimdi nefes almak için fiyatı güncellemiş" dedi.

"BİR BARDAK ÇAY EKMEKTEN PAHALI"

Çakır'ın en dikkat çeken tespiti ise fiyat algısına yönelik oldu:

"Bugün dışarı çıkın, bir kafede bir bardak çay isteyin. Çoğu zaman ödediğiniz para, bir ekmekten fazla. Düşünün: Su doğadan geliyor. Ekmek ise tarladan başlar, değirmenden geçer, fırında yoğrulur, mayalanır, pişer, insan emeğiyle sofraya gelir. Ama gelinen noktada bir bardak çay, ekmekten pahalı. Bu tablo bize şunu gösteriyor: Sorun ekmek değil, değer algımız. Ekmek hâlâ ucuz olduğu için tartışılıyor, ama aslında pahalı olan hayatın kendisi."

"FIRINCI KÂR ETMİYOR, AYAKTA KALIYOR"

Sektördeki yanlış algılara da değinen Çakır, fırıncıların yüksek kâr ettiği yönündeki düşüncenin gerçeği yansıtmadığını söyledi:

"Bugün birçok fırın günlük satışla dönüyor, nakit akışına bağımlı, kâr marjı düşük. Zincir market iade yapıyor, fırıncı zarar yazıyor. Ama dışarıdan bakınca 'ekmek zamlandı = fırıncı kazanıyor' algısı oluşuyor. Gerçek tam tersi: Fırıncı ayakta kalmaya çalışıyor."

"ASIL SORU: EKMEK Mİ PAHALI, HAYAT MI?"

Değerlendirmesinin sonunda Çakır, tartışmanın odağının yanlış yerde olduğuna dikkat çekti:

"Ekmek zamlandı diye konuşuyoruz çünkü en çok göze batan ürün o. Ama asıl mesele şu: 'Ekmek değil, hayat pahalı.' Ekmek bu ülkenin en hassas ürünüdür, fiyatı arttığında herkes konuşur. Ama unutmayalım: Fırıncı zam yapmaz, zam onu yapmaya zorlar."