Ekmek, Fransız kültüründe çok önemli ve ayrı bir yere sahiptir. Fransa’da ekmek neredeyse şarap kadar özel bir üründür. Hatta ekmeği şarap gibi değerlendiren insanlar vardır. Önce kulağa götürülür, kabuğun “çıtırdama” sesi dinlenir. Ardından koklanır, ikiye bölünür ve iç yapısı incelenir. Gözeneklerin büyüklüğü, yapının süngerimsi oluşu ve hamurun kendini toparlama özelliği değerlendirilir.

Kısacası ekmeğin değeri, yalnızca doygunluk değil; duyusal özellikleriyle anlaşılmaya çalışılır.

Avrupa’da ekmek, yüzyıllar boyunca insanların temel besinlerinden biri olmuştur. Taş fırınlardan toprak fırınlara, odun ateşinden köz fırınlara kadar farklı tekniklerle üretilmiş ve tüketilmiştir. Zamanla toplumun farklı kesimleri için farklı ekmek çeşitleri geliştirilmiştir.

Hamura ceviz, fındık, haşhaş, üzüm gibi katkılar eklenmiş; lezzet ve çeşitlilik artırılmıştır. Bununla da yetinilmemiş, yapıyı zenginleştirmek için tereyağı, yumurta ve ekşi maya gibi bileşenler kullanılmıştır. İşte bu gelişimin sonucunda Fransız mutfağının önemli ürünlerinden biri olan Brioche ortaya çıkmıştır.

Brioche’un en belirgin özelliği, klasik ekmekten farklı olarak yüksek miktarda tereyağı ve yumurta içermesidir. Kendine has formu, üst kısmındaki çıkıntılı yapısı ve yumuşak dokusuyla dikkat çeker. Zamanla farklı şekillerde ve boyutlarda üretilmiş, özellikle saray mutfağında ve soylu kesim arasında yaygınlaşmıştır.

Aslında Brioche’un ünü sadece lezzetinden değil, tarihsel bir olayla anılmasından da gelir.

1789 Fransız İhtilali sırasında, halk büyük bir ekonomik sıkıntı içindeyken ekmek kıtlığı yaşanmaktadır. Bu dönemde Fransa Kraliçesi Marie Antoinette’e atfedilen bir söz tarihe geçmiştir:

“Ekmek bulamıyorlarsa, pasta yesinler.”

Bu söz doğrudan kendisine mal edilse de, gerçekten söyleyip söylemediği kesin olarak kanıtlanmış değildir. Ancak bu ifade, halk ile yönetim arasındaki kopukluğun en çarpıcı sembollerinden biri haline gelmiştir.

Burada geçen “pasta” ifadesi, aslında o dönemde soyluların tükettiği, ekmek benzeri zengin bir ürün olan Brioche’u temsil etmektedir.

Bu söz, sadece bir cümle değil; bir dönemin kırılma noktasıdır. Halkın temel gıdası olan ekmeğin yokluğu, toplumsal hareketin en önemli tetikleyicilerinden biri olmuştur.

Tarih bize bir kez daha şunu göstermiştir:

Ekmek yalnızca bir gıda değildir.  
Ekmek, toplumların ekonomik, sosyal ve hatta siyasi yapısının en güçlü göstergelerinden biridir.